Денес, 20 јуни 2026 година, светот го одбележува Светскиот ден на бегалците под мотото „Сè додека сите не се безбедни“ (Until Everyone Is Safe). Оваа година носи особена историска тежина бидејќи се одбележуваат 75 години од усвојувањето на Женевската конвенција за статусот на бегалците од 1951 година – темелниот меѓународен договор кој гарантира дека луѓето кои бегаат од прогон, војна и насилство нема да бидат вратени во опасност.
Според најновите податоци на Агенцијата на ОН за бегалци (УНХЦР), на крајот на 2025 година, бројот на присилно раселени лица во светот достигна застрашувачки 117,8 милиони – приближно еден на секои седумдесет луѓе на планетата. За 2026 година, проекциите се дека овој број ќе достигне 136 милиони.
Континуираната руска агресија против Украина и константните напади врз градовите како Кијив, конфликтите во Судан и Сирија, како и други жаришта, продолжуваат да генерираат масовни бранови на раселување. Оваа реалност потсетува дека заштитата на бегалците е и глобална безбедносна обврска.
Светскиот ден на бегалците е потсетник за нашата заедничка човечност. Ќе останат запаметени зборовите на генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, на овој ден во 2017 година.
„Заштитата на бегалците не е само чин на сочувство; таа е услов за стабилност и мир. Сè додека луѓето се принудени да бегаат, нашата колективна одговорност останува“, изјави Гутереш во 2017 година. Години подоцна, состојбата постојано се влошува.
Во време кога ултрадесничарската пропаганда создава лажна слика за миграциските движења, засновањето на известувањето исклучиво на факти и меѓународно право е единствениот начин да се одржи интегритетот на јавниот дискурс.
ЦИВИЛ категорично нагласува дека човековите права не се привилегија што се губи на државните граници, туку универзална гаранција за секој поединец.
Поаѓајќи од тој став, оваа година ЦИВИЛ го промовира слоганот:
Човековите права не запираат на границите.
За достоинството не е потребен пасош.
ЦИВИЛ бара од институциите да стават крај на системската ксенофобија, нелегалните протерувања и политичката злоупотреба на човечките трагедии. Солидарноста не смее да биде само декларативна флоскула за меѓународни конференции, туку реална заштита на терен.
Да се застане во одбрана на оние кои бегаат од војна и прогон е основен тест за нашата хуманост и демократија – тест на кој ниту македонското, ниту глобалното општество повеќе не смее да паѓа.
ЦИВИЛ – Центар за слобода
